Tổng quan về Đau lưng – Nguyên nhân, vị trí và cách điều trị

Đau lưng là bệnh lý phổ biến ở nhiều người cao tuổi, trung niên và đang ngày càng thường gặp hơn ở các độ tuổi khác nhau.

Nguyên nhân, vị trí đau lưng có thể là những dấu hiệu sớm của nhiều bệnh lý nguy hiểm. Do đó, phác đồ điều trị đau lưng và các bài tập giảm đau lưng quyết định kết quả điều trị bệnh. Bài viết này sẽ tổng hợp các kiến thức về đau lưng đến bạn đọc!

1. Khái quát về Bệnh đau lưng

Đau lưng là tổ hợp các hội chứng đau tại vùng lưng. Trong đó, đau phổ biến nhất tại các vị trí: lưng trên, thắt lưng và vùng lưng dưới gần mông.

Đau lưng chia làm 2 nhóm:

Đau lưng cấp:

  • Tính chất cơn đau: xuất hiện đột ngột, đau nhói, đau như dao đâm ở vùng thắt lưng. Người bệnh không thể vận động bình thường, không đứng thẳng được.
  • Độ dài cơn đau: thường ngắn, kéo dài vài ngày đến vài tuần và giảm khi bệnh nhân sử dụng thuốc điều trị. Một số trường hợp, đau tự biến mất mà không cần sử dụng thuốc.

Đau lưng mãn tính:

  • Tính chất cơn đau: đau dai dẳng.
  • Độ dài cơn đau: kéo dài hơn 3 tháng và nặng dần theo thời gian nếu người bệnh chủ quan, không điều trị ngay.

2. Các vị trí đau lưng thường gặp

Vị trí đau lưng có mối quan hệ mật thiết với nguyên nhân gây đau. Do đó, bác sĩ có thể căn cứ vào vị trí đau để chẩn đoán bệnh lý.

2.1. Đau lưng trên

– Vị trí lưng trên: gồm 12 đốt sống ngực, từ dưới cổ đến thắt lưng (T1-T12)

Đau lưng trên kèm ho, khó thở, tức ngực là biểu hiện của bệnh lý về phổi như viêm phổi, ung thư phổi, lao phổi…

Bệnh nhân đau lưng trên và có tiền sử tai nạn, vận động quá sức, bê vác nặng: đau lưng trên có thể là dấu hiệu của giãn dây chằng cột sống ngang lưng, thoát vị đĩa đệm, thoái hoá cột sống lưng, gai đốt sống… 

Bệnh nhân đau nhức phần lưng trên như bị kim châm, cơn đau lan xuống tay, bàn tay hay toàn thân: dấu hiệu của bệnh lý về xương khớp, đặc biệt là viêm khớp.

Đau lưng trên cũng có thể do các nguyên nhân như viêm loét dạ dày – tá tràng, trào ngược dạ dày, người cao tuổi, loãng xương, thiếu canxi…

Đọc thêm: Đau lưng trên – Nguyên nhân và điều trị

2.2. Đau thắt lưng

– Vị trí thắt lưng: ngay dưới lưng trên, gồm 5 đốt sống. (L1-L5)

Đau thắt lưng kèm đau bụng: biểu hiện thường gặp ở người tiểu sử bệnh thận, tuyến tiền liệt, viêm loét dạ dày – tá tràng.

Phụ nữ mang thai và sau sinh, đặc biệt là sinh mổ dễ đau thắt lưng. Do áp lực thai nhi lớn dần lên thần kinh, dây chằng và do tác dụng không mong muốn sau khi gây tê tủy sống.

Bệnh nhân đau buốt thắt lưng: có khả năng mắc thoát vị đĩa đệm thắt lưng đốt sống L1 – L5.

Đọc thêm: Đau thắt lưng có nguy hiểm không?

dau-lung-4
Phụ nữ mang thai thường đau lưng

2.3. Đau lưng dưới gần mông

– Vị trí lưng dưới gần mông: dưới thắt lưng, phần xương cụt.

Cơn đau lưng tại vị trí lưng dưới gần mông thường xuất hiện ở phụ nữ, nguyên nhân có thể do bệnh lý phụ khoa: viêm hay ung thư cổ tử cung, u xương…

3. Nguyên nhân gây đau lưng

Đau lưng gây ra bởi 2 nhóm nguyên nhân chính sau:

3.1. Nguyên nhân cơ học:

– Chấn thương: do tai nạn trong công việc hay khi tham gia giao thông, vận động quá mức…

– Thói quen sinh hoạt và làm việc không khoa học: ngồi làm việc không đúng tư thế, ngủ nằm nghiêng một bên, mang vác vật nặng…

– Thừa cân: trọng lượng cơ thể dồn lên cột sống dễ ảnh hưởng đến cấu trúc của lưng cũng như gây đau lưng.

– Chế độ dinh dưỡng thiếu hụt canxi: là nguyên nhân thường gặp ở phụ nữ mang thai và cho con bú hay phụ nữ ở tuổi mãn kinh.

3.2. Nguyên nhân bệnh lý:

Đau lưng cũng là dấu hiệu sớm của một số bệnh lý về xương khớp hay một số bệnh lý khác như:

– Bệnh lý về xương khớp: thoát vị đĩa đệm, thoái hoá cột sống, viêm cột sống dính khớp, viêm khớp dạng thấp…

– Bệnh lý khác: bệnh phụ khoa, sỏi thận, viêm tụy, ung thư…

4. Đau lưng và điều trị đau lưng

4.1. Nguyên tắc điều trị đau lưng

– Điều trị triệu chứng bằng thuốc kết hợp với biện pháp phục hồi chức năng. 

– Không lạm dụng điều trị ngoại khoa

4.2. Điều trị cụ thể

4.2.1. Sử dụng thuốc

Thuốc giảm đau:

– Paracetamol: dùng đơn lẻ. Nếu bệnh nhân đáp ứng không tốt, kết hợp với thuốc giảm đau trung ương: codein, tramadol…

– Trường hợp đau lưng có viêm hay có nguy cơ viêm: sử dụng thuốc chống viêm không steroid (NSAIDs) như piroxicam, meloxicam, celecoxib…

– Trường hợp đau lưng theo dải thần kinh: sử dụng thuốc giảm đau thần kinh như gabapentin, pregabalin…

Thuốc giãn cơ: sử dụng tolperisone, eperisone đường tiêm hoặc đường uống.

4.2.2. Biện pháp phục hồi chức năng

– Bệnh nhân nên nghỉ ngơi, tránh làm việc quá sức hay thay đổi tư thế lưng đột ngột…

– Có thể cân nhắc một số phương pháp phục hồi chức năng như: châm cứu, thuỷ châm, điều trị bằng điện xung, xoa bóp, bấm huyệt, đeo đai cột sống thắt lưng để hỗ trợ điều trị đau lưng.

4.2.3. Điều trị ngoại khoa

Điều trị ngoại khoa chỉ được cân nhắc trong các trường hợp sau:

– Bệnh nhân đau lưng giai đoạn nặng: teo cơ nhanh, rối loạn cơ tròn, rối loạn cảm giác…

– Phương pháp điều trị nội khoa và phục hồi chức năng không mang lại hiệu quả sau 3 tháng điều trị.

5. Một số bài tập luyện giúp giảm đau lưng hiệu quả

Đau lưng cấp độ nhẹ có thể điều trị dễ dàng bằng thuốc giảm đau và luyện tập các bài tập giãn cơ nhẹ nhàng tại nhà. Một số động tác giảm đau lưng hiệu quả bạn nên thử:

5.1. Động tác co gối vào ngực

Cách thực hiện:

– Nằm ngửa, hai chân duỗi thẳng.

– Hít thở sâu, co chân trái lên và ép sát vào bụng, hai tay ôm vòng quanh chân. Giữ nguyên tư thế trong 5-10 giây.

– Thở ra và nhẹ nhàng duỗi chân. 

– Thực hiện tương tự với chân phải. Lặp lại 10-15 lần mỗi bên chân.

5.2. Động tác rắn hổ mang

Cách thực hiện:

– Nằm úp người xuống thảm tập, khép gót chân lại, tay chống ngang vai và trán chạm xuống.

– Hít vào, chống tay và nâng nửa người trên lên, mặt hướng về phía trước.

– Thở ra, hạ người xuống.

– Thực hiện động tác này 5-7 lần mỗi buổi tập.

5.3. Động tác nâng hông

dau-lung-3
Động tác nâng hông hỗ trợ giảm đau lưng

Cách thực hiện:

– Nằm ngửa, hai tay và chân duỗi thẳng.

– Co chân từ từ sát về phía mông, nhẹ nhàng nâng hông lên.

– Hai tay đan vào nhau dưới mông, ngực đẩy căng lên.

– Hít vào, nâng mông lên. Thở ra, hạ mông xuống chạm tay.

– Thực hiện động tác nâng hông 10-15 lần trong mỗi buổi tập.

5.4. Động tác con mèo

Cách thực hiện:

– Chống tay ở tư thế cái bàn, hai tay chống phía trước rộng bằng vai, mở 2 đầu gối bằng hông

– Hít vào, hõm lưng xuống, mặt hướng về phía trước.

– Thở ra, hóp chặt bụng và kéo lưng căng lên, cúi đầu xuống.

– Hít vào, đưa cơ thể về trung tâm, trở về tư thế ban đầu.

– Thực hiện động tác này 5-7 lần mỗi buổi tập.

Như vậy, đau lưng là bệnh lý thường gặp, rất quen thuộc nhưng cũng có thể là dấu hiệu của nhiều bệnh lý khác nhau. Hy vọng Diễm Châu đã cung cấp các thông tin cần thiết trong điều trị đau lưng hữu ích với bạn đọc!

Có thể bạn quan tâm

Đau lưng sau khi sinh mổ và một số cách giảm đau hiệu quả TẠI ĐÂY

, , ,

trac-nghiem-suc-khoe